Zij waren min of meer de eerste 17de eeuwse Wijnkoops van wie ik ooit hoorde. In februari 1974 kreeg ik van Jan Krudop uit Amsterdam informatie over het familiewapen van Jan Wijncoop, koopman te Amsterdam en zijn vrouw Arnoldina Reijnst. De oorspronkelijke afbeelding had Jan Krudop laten fotograferen, en die foto is sindsdien in mijn bezit. Klik op de illustratie voor een vergrote afbeelding en meer informatie.

Jan Krudop, naar ik me meen te herinneren lidmaat van hetzelfde kerkgenootschap als mijn vaders moeder, gaf me ook een notitie over de relatie tussen de families Wijnkoop en Krudop. Die ligt ergens in het onopgeruimde archief, en dat zal voorlopig wel zo blijven ..

Op de afbeelding van het familiewapen wordt Arnoldina Reijnst 'Allardina Rijns' genoemd. Er staat nog een regel tekst onder haar naam, maar die is helaas onleesbaar op de foto die ik in mijn bezit heb. Opmerkelijk zijn de violen op 'haar' wapen, de reden daarvan is me nog onduidelijk. Zo ook de informatie op de notitie van Jan Krudop, omdat die niet lijkt te kloppen met de informatie die ik heb over de Wijnkoops van Hoorn. Maar 't is geschreven met enig echt blauw bloed:

"Jacob Wijncoop, 1686, Kapitein der Burgerwacht te Amsterdam, zijn vader was Burgemeester van Hoorn. Zijn nicht Maria Wijncoop, geb. 1710, huwde Jhr. Joost Hendrik Reynst van Hoorn. Maria is de dochter van broer Jacob (1686) broer was koopman, naam en verdere gegevens nog niet bekend bij mij. Uit het huwelijk van Maria en Joost Hendrik welke huwde in 17?? werd geboren J.vrouwe Amaranta Arnoldina Reynst van Hoorn en zij huwde Joost Hendrik Crudop, erf-graaf von Reveningen (duits adelijke titel) in 1733 in De Rijp (Noord-Holland).
Volgorde in het kort is als volgt: Joost Hendrik Crudop, afkomstig uit Lippe (Dld) 1727, in Hoorn woonachtig, later in Amsterdam. A.J. Crudop, 1743 - J.H. Crudop, 1772 - A.J. Crudop, 1796 - J.H. Krudop, 1838 - A.J. Krudop, 1875 - J.R. Krudop, 1912."
De laatstgenoemde J.R. Krudop, 1912 is mijn 'oom' Jan, de schrijver van deze notitie uit 1974. Zijn adres was Stadionweg 129-hs, Amsterdam.

donderdagh den 30 april 1682 / Compareerden voor de heeren hasselaer & trip, commiss. / Jan Wijnkoop [met een K!] Van A: [Amsterdam] koopman oud 44 jaren / inde oude teer tuijnen*, ouders doot / geassisteert met Jacob Wijnkoop [ook met een K!] sijn broeder / en aernoldina Reijnst van A: [Amsterdam] oud 29 jaren / op de keijsers gragt geassisteert  met haar moeder [dat betekent dat haar vader overleden was] / Alida (Bick?) / van Zaen(? **) / Versoekende hare drie sondaagse uytroepingen, omme naar de selve voorsz. trouwe / te solemniseren en in alles te voltrekken, soo verre daar anders geene wettige verhinderingen / voor en valle. En naar dien sy by waarheyd verklaarden datse vrye Persoonen waren, en / malkanderen in bloede niet en bestonden, waar door een Christelijk Huwelijk mochte / verhindert worden, zijn hun hare geboden verwilliget. / Jan Wijnkoop / Aertie Reijnst / acte verleent Den 19 meij 1682.

* Toen de oude teertuinen (thans Prins Hendrikkade, tegenover Amsterdam Centraal Station) werden verplaatst naar de Sloterdijksgracht en het daar dus de stapelplaats van de teerkopers werd, veranderde al spoedig de naam van de kade aldaar in Nieuwe Teertuinen." (De Naam Van Onze Straat, van J.A. Wiersma); de 'Nieuwe Teertuinen' is de kade langs de Prinseneilandsgracht, direct tegenover het Prinseneiland, vlakbij de Haarlemmerpoort.
Uit bovenstaande tekst meen ik op te kunnen maken is dat toen de 'oude teertuinen' verdwenen waren, de naam bleef voortbestaan; dat er op die plek gebouwd is, en dat Jan Wijnkoop in één van die gebouwen woonde en/of zijn handel dreef.

** De Zaen, nu de Zaan, is de naam van een rivier en van de streek ten noorden van Amsterdam, een zeer oud gebied met steden en dorpen als Zaandam, Zaandijk, Zaansche Schans, Koog aan de Zaan, Westzaan, Oostzaan, etc. Tegenwoordig maken de eens afzondelijke gemeentes deel uit van Zaanstad, dat bijna volledig verstedelijkt en geïndustrialiseerd is, en deel uitmaakt van de regio Amsterdam. Het grenst direkt aan Amsterdam-Noord. Mijn vaders moeder werd te Zaandam geboren, en mijn grootouders trouwden daar ook.

Jan Wijncoops handtekening doet nogal denken aan die van Pieter Pietersz Wijncoop, de eerste Wijnkoop die naar Amerika reisde:

Vooral de 'c's lijken op elkaar. Dit kan toeval zijn, veroorzaakt door de schrijfgewoontes van die dagen. Verder schrijven beiden geen 'y', maar een 'ij' met twee puntjes of, in het duidelijk geoefender handschrift van Jan Wijncoop, met een streepje in plaats daarvan. Hoewel dit alles dan wel speculatie mag zijn, is het mogelijk dat ze direkte verwanten zijn. Het enige relevante geboortefiche dat ik tot nu toe gevonden heb (GAA, dopen, 5/224): Pieter Jansz. Wynkoop en Jaapje Evers kregen een zoon Pieter, die (geboren of) gedoopt werd op 1617, augustus 13.

Volgens bron A, de Historical Manuscripts ('Pieter Wijncoop, 24 jaar' op '9.3.1640') werd Pieter geboren tussen 1615, maart 10 en 1616, maart 9 - of héél misschien tussen 1615, september 4 en 1616, september 3 (ik vermoed dat  9.3 niet 3 september maar 9 maart betekent - alweer blijkt dat het verstandiger is het datumformaat YYYYMMDD te gebruiken).
Volgens bron B., een nog niet geordende notitie ('Pieter Wijnkoop, 29 jaar' op '1643, augustus 21') werd Pieter geboren tussen 1613, augustus 22 en 1614, augustus 21.

Dus óf A. óf B. is fout. Maar aannemende dat er in het oude handschrift '27' in plaats van '29' staat, verandert de mogelijke geboortedatum. Ik zou graag het origineel zien, en als mijn toegegeven wilde speculatie juist blijkt, betekent dat, dat Pieter Pietersz. Wijncoop geboren werd in 1615, tussen augustus 22 en september 4. Wat overigens nogal altijd een jaar verschil maakt met het geboorte- of doopfiche .. en of het in die tijd gebruikelijk was lang met de doop te wachten betwijfel ik.

Een andere treffende overeenkomst kan gezien worden in het feit dat, hoewel beiden hun naam met een 'c' schreven, deze in alle officiële Nederlandse dokumenten die ik tot nu toe gevonden heb steeds met een 'k' gespeld wordt. Net zoals bij de Wijnkoops uit Hoorn, de in die tijd machtige en welgestelde regentenfamilie uit Hoorn (en Amsterdam?). En in die tak zijn Jan, Pieter en in mindere mate Jacob de meest voorkomende namen. In combinatie met de informatie van de bovengenoemde Krudop-notitie, lijkt het erop dat Pieters tak en die uit Hoorn wel eens dezelfde zouden kunnen zijn. De Veluwe-tak, waartoe Cornelius Evertsz. Wijnkoop hoort, mag dan een andere zijn, maar het feit dat zowel Pieter (tot 1645) als Cornelius (vanaf 1651) veel te doen hadden met Rensselaerswijck in Nieuw Nederland, is .. wel .. opvallend .. ?